De Provincie Gelderland heeft de monitoring van (grond-)waterstanden in een groot aantal natuurgebieden overgenomen van Natuurmonumenten. Om de circa 250 meetpunten geschikt te maken voor telemetrische metingen, was een grondige ombouw en modernisering noodzakelijk. Veel bestaande peilbuizen en schutkokers waren niet geschikt voor telemetrie.

Onze aanpak

We hebben beoordeeld welke herstel- of ombouwwerkzaamheden nodig waren om telemetrie mogelijk te maken. Waar aanpassingen niet mogelijk bleek, is in overleg met de provincie een nieuw meetpunt ontworpen. Samen met de provincie hebben we drie veldwerkbureaus geselecteerd voor de uitvoering van de ombouw. BZIM verzorgde de projectcoördinatie en inhoudelijke begeleiding, inclusief de afstemming met Natuurmonumenten, pachters en terreinbeheerders. Door onze ervaring met veldwerkprocessen en telemetrische meetnetten zorgden we voor een soepel verloop van de werkzaamheden.

Aanbesteding en begeleiding

Daarnaast heeft BZIM de provincie ondersteund bij de inhoudelijke voorbereiding van de openbare aanbesteding voor het nieuwe grondwatermeetnet Natuur (2025–2030). We hebben gezorgd voor een helder Programma van Eisen en
kwaliteitscriteria waarop de inschrijvingen werden beoordeeld. Dit heeft geleid tot een transparant aanbestedingsproces en een goed onderbouwde gunning.

LESA Hierdense Beek

In het kader van de landschappelijke ecologische systeemanalyse (LESA) van de Hierdense Beek is een nieuw grondwatermeetnet nodig. Wij verzorgden hiervoor het Programma van Eisen, de onderhandse aanbesteding en de begeleiding van de uitvoering. Onze adviseurs stemden het werk zorgvuldig af met eigenaren en pachters, en bepaalden de filterstellingen op basis van de aangetroffen bodemopbouw.

Het resultaat

Door onze kennis van veldwerk en telemetrie beschikt de provincie nu over een toekomstbestendig, telemetrisch meetnet voor betrouwbare monitoring van grond- en oppervlaktewaterstanden in haar natuurgebieden.

De gemeente Leusden werkt aan de planvorming voor de uitbreidingswijk Tabaksteeg Zuid. Om de nieuwe uitbreidingswijk toekomst-, en klimaatbestendig te maken is inzicht vereist in de geohydrologie in het plangebied Tabaksteeg Zuid.

Voor de gemeente Leusden is een (geo-)hydrologisch onderzoek uitgevoerd met als doel inzicht te verkrijgen in de (grond)waterhuishouding ten behoeve van een toekomst- en klimaatbestendige inrichting.

Voor het ontwikkelingsgebied is een veldwerkplan opgesteld waarbij zorgvuldig de locaties zijn gekozen van de peilbuizen. Dit is gedaan op basis van de lokale maaiveldhoogte, bodemopbouw en de verwachte stromingsrichting van het grondwater. In de peilbuizen zijn telemetrische dataloggers geïnstalleerd waarmee gedurende één jaar de grondwaterstand is geregistreerd. De verzamelde grondwaterstandsdata zijn geanalyseerd om de representatief hoge en lage grondwaterstanden (RHG en RLG) te bepalen. Op basis hiervan zijn isohypsenkaarten en ontwateringskaarten opgesteld. Met de verzamelde data is een advies opgesteld met betrekking tot ophoging van het maaiveld, behoud van open waterstructuren en aanvullende maatregelen zoals drainage, om voldoende ontwatering en infiltratiemogelijkheden te garanderen.

Beweging van een harde infrastructuur meten en monitoren? Afgelopen half jaar heeft BZIM in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland een pilot uitgevoerd op twee locaties doormiddel van de handheld-lidar: een vervorming in een damwand en een vervorming in het wegdek op een dijk. Het resultaat: objectieve beelden met daarin ordegrootte van deze vervormingen.

Waar is de vervorming het grootst? Wat is de omvang van deze vervorming? Verandert of verergert deze vervorming over de tijd? Door een vergelijkingsvlak in de software in te tekenen wordt een objectieve eerste inschatting van de ordegrootte van de vervorming verkregen. Dit vergelijkingsvlak is gebaseerd op ontwerptekeningen of gebaseerd op de verwachte originele locatie van de infrastructuur. Door een periode later de locatie opnieuw in te meten zijn verschilmetingen mogelijk. Hiermee worden veranderingen door de tijd inzichtelijk gemaakt.

De conclusie van dit project was dat de ordegrootte en omvang van de vervormingen ten opzichte van het vergelijkingsvlak duidelijk terug te zien waren in de 3D metingen. De handheld lidar blijkt het meest geschikt voor het meten van schades of vervormingen aan harde oppervlakten en op locaties met korte vegetatie. Het blijkt in mindere mate geschikt voor locaties met lange vegetatie. Lange vegetatie werkt verstorend bij het uitvoeren van de metingen. Momenteel onderzoekt BZIM of de nieuwste versie van de iPhone met lidar sensor nog betere resultaten geeft.

Graverijen in waterkeringen. Honden en muizen zijn bekende gravers met een vrij geringe invloed. Onwenselijk, niet onoverkoombaar. In het afgelopen jaar zijn de zorgen over grote gravers zoals bevers en dassen exponentieel gegroeid. Deze gravers kunnen in potentie de dijk buitenspel zetten. Einde oefening. Om de invloed van de graverijen in te schatten moet de omvang bepaald worden van de graverij, waar eindigt de burcht? Op twee locaties zijn wij met de Handheld LiDAR de graverij in gegaan om de omvang te bepalen.

Door het inmeten van de beverburcht met de HandHeld LiDAR kan de omvang van een beverburcht stapsgewijs worden bepaald. Onze aanpak is een weinig invasieve werkwijze; door het zorgvuldig plaatsen van enkele boorgaten kan de burcht in kaart worden gebracht, inclusief vertakkingen. Vervolgens kan worden verkend wat de invloed van de burcht is op de waterveiligheid en welke vervolgstappen noodzakelijk zijn, zonder de burcht uit te graven.

Inmiddels hebben wij specifieke hulpmiddelen ontwikkeld om deze 3D modellen van de beverburchten te bepalen. Echter, er zijn aanknopingspunten om deze methode verder te ontwikkelen van omvang bepaling tot veiligheidsoordeel met bijbehorende besluitvorming. Over de mogelijkheden en kansen gaan wij graag in gesprek!

Gedetailleerd en vlakdekkend inmeten van een dijk in 3D, met een apparaat van broekzakformaat? Dat kan! Technologische ontwikkelingen maken dat handheld apparatuur tegenwoordig beschikbaar én betaalbaar is. BZ Ingenieurs en Managers (BZIM) heeft op basis van onderzoek en validatie de stap van concept naar toepassing in de praktijk mogelijk gemaakt. In eerste instantie gericht op waterveiligheid en waterkeringen, maar evenzo toepasbaar in het (stedelijk) waterbeheer.

Wij hebben ervaring en expertise in het hele traject om toepassing in de praktijk mogelijk te maken; van het bepalen van een meetdoel tot het inpassen van het werkproces in de organisatie, van dijkbeproevingen tot beheervraagstukken en van geo-referentie tot volumebepaling.

Elke organisatie heeft zijn eigen dynamiek en werkprocessen, wij kunnen ondersteunen met de juiste vragen en kennis om inpassing in de organisatie vorm te geven. Zo zijn wij actief bij verschillende waterschappen om de HandHeld LiDAR doelmatig in te zetten om de beheerorganisatie te ondersteunen. We zien een duidelijke trend dat de meerwaarde van de techniek snel wordt herkend, de grootste vraagstukken zitten inpassen van het werkproces in de organisatie.

Daarnaast kunnen wij op projectbasis meet- en monitoring opdrachten uitvoeren. Voorbeelden hiervan zijn:

• Omvang bepaling van een graverij (bijvoorbeeld een beverburcht)
• Monitoring van lokale zettingen en verzakkingen
• Schade, het herstel en ontwikkeling van de herstelwerkzaamheden
• Schadeontwikkeling bij erosie