In Utrecht staan verschillende wijken de komende decennia op de planning voor vervanging van het riool. Gemeente Utrecht wil hierbij zoveel mogelijk afkoppelen en infiltreren om verdrogingsproblemen te verminderen. Grootschalige infiltratie doet de grondwaterstand stijgen, wat ook risico’s kan opleveren voor bebouwing en beplanting.
De kansen en risico’s van grootschalige infiltratie hangen sterk af van de lokale geohydrologie. Een goed begrip van bodemopbouw, doorlatendheid en grondwaterdynamiek is onmisbaar om afkoppelen en infiltreren verantwoord uit te voeren. BZ bracht daarom de bodemopbouw en het grondwatersysteem gedetailleerd in beeld. We analyseerden per deelgebied de effecten van grootschalig afkoppelen van verhard oppervlak op de grondwaterstanden. We hebben hierbij rekening gehouden met de effecten van klimaatverandering en met het ijzergehalte in het grondwater. Op basis hiervan zijn we nagegaan waar IT-riolen toegepast kunnen worden.
Het onderzoek laat zien dat het afkoppelen en infiltreren van circa 90% van het verharde oppervlak leidt tot een beperkte stijging van de grondwaterstand (gemiddeld 10–14 cm), zonder noemenswaardige risico’s voor bebouwing of groen. Ook is geconcludeerd dat bij aanleg van nieuwe IT-riolen doorsnijding van klei- of veenlagen moet worden voorkomen.
Het onderzoek vormt de basis voor een gebiedsplan waarin riolering, oppervlaktewater en grondwater samen zorgen voor een robuust en toekomstbestendig watersysteem.